DUYURULAR

  • Sitemiz yeni tasarımıyla hizmete başlamıştır.
  • Site hız ve performans yönüyle modifiye edilmiştir.
  • Sitemizde yasadışı hiç bir paylaşım yapılmamaktadır.
  • İçerikler hakkında itirazlarınızı iletişim sayfamızdan bizlere iletin.
  • Site iletişim sayfasından siteyle ilgili görüşlerinizi paylaşabilirsiniz. Tıkla
  • Bu siteye sizinde katkılarınızı bekliyoruz. ...
  • Sitemizdeki içerikler için lütfen seviyeli yorumlar yapın,
  • Küfürlü, hakeretli şekilde konuşanlar siteden banlanacaktır.
  • Anlayışınız için şimdiden teşekkürler.
Hot News
Anasayfa » Araştırma » Büyük Ortadoğu Projesi Nedir
Araştırma 2015
Buyuk Ortadogu Projesi nedir?

Büyük Ortadoğu Projesi Nedir

Haber Tarihi: 12 Şubat, 2015,Perşembe | | Kategorisi: Araştırma

Büyük Ortadoğu Projesi, ABD’nin batıda Fas, doğuda Moğolistan, kuzeyde Çeçenistan, güneyde Yemen’e kadar uzanan bir coğrafyada yer alan ülkelere yönelik siyasi, hukuki, bilgi/eğitim, ekonomi, sosyal ve güvenlik boyutlarını içeren kapsamlı bir “islam coğrafyası” dönüşüm stratejisi olup, bu alanlarda uzun vadeli bir değişimi hedeflemektedir. Bu proje dünya hakimiyet teorilerinin bir bakıma Amerikan versiyonudur.

Genel olarak, ABD’nin de dış politika ve milli güvenlik stratejisini jeopolitik temeller üzerine kurduğu görülmektedir. ABD Yirminci yüzyıl sonlarından itibaren bilinen dünya hakimiyet teorilerinden ayrı olarak enerji havzalarının ve enerji iletim hatlarının kontrolüne dayanan yeni bir hakimiyet teorisi geliştirmiştir. Bu yaklaşım, yirmi birinci yüzyılda küresel mücadelenin ana çerçevesini açıklayan bir teori haline gelmiştir. Bu teori erçevesinde ABD Ortadoğu’da ve Avrasya’da yoğun olarak bulunan petrol ve doğal gaz rezervleri üzerinde kontrol sağlamaya çalışmaktadır. ABD’nin Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesini de Enerji Hakimiyeti teorisi çerçevesinde değerlendirmek yanlış olmayacaktır.

Dünya hakimiyetiyle ilgili olarak belli başlı dört teori ön plana çıkmıştır. Bunlar; Kara Hakimiyeti Teorisi, Kenar Kuşak Teorisi, Deniz Hakimiyeti Teorisi ve Hava Hakimiyeti Teorisi başlıkları altında incelenebilir. Soğuk savaş sonrasına kadar genelde bu klasik jeopolitik teoriler ön planda olmuştur. Daha sonrasında ise, ekonomik ve kültürel boyutu ağırlıklı jeopolitik teoriler üretilmiştir. Dünyada meydana gelen gelişmeler, jeopolitik paradigmalar üzerinde değişimler yaratmaktadır. Bugün için en önemli gelişmelerden biri de dünyada enerjiye duyulan ihtiyacın artmasıdır. Bu açıdan enerji çeşitli jeopolitik yaklaşımlara temel oluşturmaktadır.

Son zamanlarda adı koyulmamış olsa da, “Enerji havzalarına ve iletim kanallarına hakim olan, dünyaya hakim olur” şeklinde ifade edilebilecek enerji hakimiyet teorisinin özellikle ABD tarafından uygulanmakta olduğunu söylemek mümkündür. Dünyanın enerji açısından en zengin bölgeleri Ortadoğu ve Avrasyadır. Bu bölgeler dünya ekonomisi için çok büyük değer taşımaktadır. Bu bölgelerdeki petrol ve doğalgazın dünyadaki pazarlarına güvenli bir şekilde taşınması, günümüzün önemli jeopolitik konularından birini oluşturmaktadır. ABD’nin uygulamaya koyduğu Büyük Ortadoğu Projesini de enerji hakimiyeti teorisi paralelinde değerlendirmek doğru bir bakış açısı olacaktır.

Büyük Ortadoğu Projesi ile ABD; bölgedeki mevcut ve muhtemel Amerikan askeri ve ekono-mik varlığını korumayı, petrol ve doğalgazın diğer güçler tarafından bir silah olarak kullanılmasını önlemeyi, kesintiye uğramadan kendi kontrolü içinde akışını hedeflemektedir. Enerji Hâkimiyeti Teorisi olarak da adlandırabileceğimiz bu yaklaşıma göre ABD’nin asıl amacı, bölgedeki enerji kaynaklarını, terminallerini ve bunların intikal yollarını kontrol etmektir.

Amerika’nın uygulamaya koyduğu Büyük Ortadoğu projesinin (BOP) başta gelen amacı enerji kaynaklarına sahip olmak ve enerji akışını kontrol etmektir. Dolayısı ile BOP’u enerji hâkimiyeti teorisi doğrultusunda analiz etmek mümkündür. Petrol ve doğalgaza alternatif enerji kaynakları bulunmadığı veya üretilmediği taktirde enerji üretimine ve dağıtımına hakim olacak devlet küresel hakimiyette ön plana çıkacaktı. Dolayısı ile Ortadoğu bölgesinin Amerikan çıkarları doğrultusunda düzenlenmesi, Amerikan hakimiyetinin devamını sağlamak için son derece önemli ve acil bir konu olarak ön plana çıkmıştır.

Ortadoğu açısından baktığımızda, ABD’nin enerji kaynakları ve sevk yollarını kontrol etmek istemesinin nedeni sadece, kendi petrol ihtiyacını karşılamak veya ”uluslarüstü şirketlerin” petrol ticaretini sürdürmelerini güvence altına almak değildir. ABD, ihtiyacının büyük bir bölümünü kendi kaynaklarından, geri kalan ihtiyacının önemli bir bölümünü Meksika, Venezüella ve Kuzey Denizi’nden (Norveç) karşılamakta, sadece küçük bir bölümünü Ortadoğu ülkelerinden almaktadır. Dolayısıyla, bölgeyi denetim altına almak istemesinde, kendi ihtiyacını garanti altına almak amacıyla ilgili hesaplar olmasıyla birlikte, asıl amaç, dünya üzerindeki rakiplerinin çok büyük ölçüde bu kaynaklara bağımlı olmasıdır.

Dünyada artan nüfus ve gelişen teknolojiye bağlı olarak, enerji ihtiyacı giderek büyümektedir. Sürdürülebilir ekonomik kalkınma için, kesintisiz bir enerji kaynağı gereklidir. Ekonomik düzeyde gelişmenin sağlanması büyük ölçüde enerjiye bağlı olacağından gelecekte enerjiye daha fazla ihtiyaç duyulacaktır. Artan talebi karşılamak için ise sınırlı olan enerji kaynakları büyük hızla tüketilmektedir.

Küresel hâkimiyet ekonomik büyüklüğe, ekonomik büyüklük de bir ölçüde enerji kaynaklarına bağlı olduğundan, bu kaynakların elde edilmesine yönelik politikalarda artmaktadır. Amerika da küresel hâkimiyet planlarını enerji hâkimiyeti teorisi doğrultusunda gerçekleştirebilmek için Büyük Ortadoğu Projesini uygulamaya koymuştur. ABD’nin Irak müdahalesi bu projenin uygulanması için gerektiğinde askeri müdahale seçeneğinin de devreye sokulabileceğini göstermiştir. ABD’nin bu bölgede kendi çıkarlarına uygun olarak beraber hareket edebileceği küresel ve bölgesel ortaklarının kimler olacağı konusundaki belirsizlik ve diğer hesaplanamayan gelişmeler bu projenin uygulanabilirliğini zorlaştırmıştır. Fakat Ortadoğu bölgesine bakıldığında bu proje kapsamında faaliyetlerin devam ettiği görülmektedir.

BU KONU HAKKINDA HAZIRLANMIŞ AŞAĞIDAKİ SUNUYA GÖZ ATMANIZI TAVSİYE EDİYORUZ.

Bu Konu İle İlgili Diğer İçerikler

468x60 REKLAM ALANI
Yorum Durumu: Yorum Yok
Sizinde bir katkınız olsun

Buraya Yorum Bırakabilirsiniz

XHTML: Kullanabileceğiniz Kod Etiketleri: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>