DUYURULAR

  • Sitemiz yeni tasarımıyla hizmete başlamıştır.
  • Site hız ve performans yönüyle modifiye edilmiştir.
  • Sitemizde yasadışı hiç bir paylaşım yapılmamaktadır.
  • İçerikler hakkında itirazlarınızı iletişim sayfamızdan bizlere iletin.
  • Site iletişim sayfasından siteyle ilgili görüşlerinizi paylaşabilirsiniz. Tıkla
  • Bu siteye sizinde katkılarınızı bekliyoruz. ...
  • Sitemizdeki içerikler için lütfen seviyeli yorumlar yapın,
  • Küfürlü, hakeretli şekilde konuşanlar siteden banlanacaktır.
  • Anlayışınız için şimdiden teşekkürler.
Hot News
Anasayfa » Kültür » Kadim Kent Diyarbakır Tarihi
Kültür 2016
diyarbakir

Kadim Kent Diyarbakır Tarihi

Haber Tarihi: 20 Şubat, 2016,Cumartesi | | Kategorisi: Kültür

Diyarbakır ili, Türkiye’nin en kalabalık on ikinci şehri. 2014 itibarıyla, tüm ilçe ve köyleriyle birlikte, 1.635.048 nüfusa sahiptir. Diyarbakır kent merkezi yaklaşık 9000 yıllık bir geçmişe sahiptir.Tarih boyunca Amida Amid Kara-Amid Diyar-Bekr Diyarbekir Diyarbakır adlarını alan kent Güneydoğu Anadolu bölgesinin orta bölümünde Elcezire denilen Mezopotamya’nın kuzey kısmındadır.

Hitit İmparatorluğunun bir parçasıyken Hurri-Mitanni Krallığına dahil olmuş, zaman zaman Babil ve Asuriler arasında (M.Ö. 1400) el değiştirmiştir. Asurlular devrinde bölge valilik merkeziydi. Daha sonra bölgeye Medler ve peşinden de Persler hakim oldular. M.Ö. 4. asırda İskender, bu bölgeyi ve İran’ı Makedonya Krallığına kattı. İskender’in ölümünden sonra kısa bir müddet Selevkoslar İmparatorluğunun hakimiyetinde kaldı. Tekrar tarih sahnesine çıkan Partlar, bölgeyi ele geçirdiler. Milattan sonra bir ve ikinci asırlarda bu bölge için Romalılar ve Partlar arasında çok kanlı savaşlar oldu. Romalılar bölgeye hakim oldular. M.S. 395 senesinde Roma İmparatorluğu parçalanınca, Anadolu gibi bu bölge de Doğru Roma (Bizans) payına düştü. Partların halefi olan Sasaniler, bölgede, hakimiyet mücadelesini devam ettirdiler. Hazret-i Ömer’in halifeliği zamanında İran (Acem-Sasani) İmparatorluğuna son verildi. 639 senesinde hazret-i Ömer’in emri ile İyaz ibni Ganem kumandasındaki İslam ordusu Diyarbakır (Amid)ı ve çevresini fethetti. Bu İslam ordusunun kumandanlarından olan Halid bin Velid, Amid’e (Diyarbakır’a) ilk giren komutandı. Muhasarada oğlu Süleyman ile sahabelerden hazret-i Sasaa şehid oldular. Diyarbakır bir eyalet olarak İslam devletine bağlandı. 869 senesinde Emir Îsa, Abbasi halifelerinin umumi valisi olarak tayin edildi. Fakat Emir Îsa, halifeye bağlı olarak bağımsızlık ilan etti. 869-899 arasında 30 sene Şeyhiler Hanedanı olarak Emir Îsa, Emir Ahmed ve Emir Muhammed bölgede hüküm sürdüler.

Halife Mütazıd, Amid’e gelip Şeyhiler Hanedanını ortadan kaldırdı. Bir müddet bu bölgeye Hamdaniler hakim oldularsa da, 990 senesinde bölgeye hakim olan Mervaniler, 1096 senesine kadar saltanat sürdü. Alparslan 1071 Malazgirt Zaferinden bir sene önce Diyarbakır’a geldi. Mervaniler, Selçuklulara tabi oldu. Sultan Melikşah’ın ölümünden sonra bölge, Suriye Selçuklularına kaldı. Bir süre sonra da Diyarbakır ve havalisine İnaloğulları hakim oldular. 1138’den sonra Vezir Emir Nisan idareyi ele geçirdi. Selahaddin Eyyubi, 1183’te Diyarbakır’ı aldı ve Hısn Keyfa Emiri Artuklu Nureddin’e verdi. Artuklular 1232 senesine kadar hüküm sürdüler. 1232’de Eyyubi Sultanı Melik Kamil Diyarbakır’ı ele geçirerek Artukoğullarına son verdi. 1240’ta Anadolu Selçukluları Diyarbakır’ı aldılar.

Eyyubi Emiri Melik Kamil, 1258’de Diyarbakır’ı Selçuklulardan geri aldı. 1259’da şehir, İlhanlılara geçti. İlhanlılar, bölgeyi Artukoğullarına bıraktılar. 1401’de Timur Han, Diyarbakır’ı Akkoyunlu Karayülük Osman Beye verdi. Karayülük Osman Bey Akkoyunlu Devleti başşehrini Diyarbakır yaptı. Uzun Hasan, başkenti Tebriz’e götürdü. İran Safevi Sultanı Şah İsmail, 1507’de Akkoyunlu Devletini ortadan kaldırarak Diyarbakır’ı ele geçirdi.

1507-1515 arasında Türk-Memluk-Mısır-Suriye-İran-Safevi arasında bu bölge için mücadele devam etti. Fakat halkın çoğunluğunu Türkler teşkil ediyordu. Osmanlı hükümdarı Yavuz Sultan Selim Han, 1515’te Diyarbakır’ı ve bütün Güneydoğu Anadolu’yu Osmanlı Devleti topraklarına kattı. O tarihten bu yana hiç istila görmedi. Osmanlı devrinde Diyarbakır eyalet (beylerbeyilik) idi. Kendisine bağlı 24 sancağı (vilayeti) bulunuyordu. Bu eyaletin kapladığı alanda bugün Diyarbakır, Elazığ, Siirt (Kığı hariç), Bingöl, Mardin, Tunceli ve (Birecik hariç) Şanlıurfa bulunmaktadır.

Kaynakların verdikleri bilgilere göre M.Ö 3000 yıllarından günümüze kadar Diyarbakır’dan gelip geçen uygarlıklar, hakimiyet kurmuş devlet ve hanedanlar , şekilde taspit edilmiştir.

HURİLERM.Ö. 3000-1260

MİTANNİLER M.Ö 3000-1260

ASURLULAR M.Ö. 1260-653

URARTULAR M.Ö. 1260-653

İSKİTLERM.Ö. 653-625

MEDLERM.Ö. 625-550

PERSLERM.Ö. 550-331

MEKEDONYALILAR(İskender Devri) M.Ö 331-323

SELÖKİDLER (Selevkos Hanedanı)M.Ö. 323-140

PARTLARM.Ö. 140-85

BÜYÜK TİGRAN DEVRİM.Ö. 85-69

ROMALILARM.Ö. 69-M.S. 53

PARTLAR VE ROMALILAR DÖNEMİ53-226

SASANİLER VE ROMALILAR DEVRİ226- 639

BİZANS DEVRİ 395-639

DİYARBAKIR’IN MÜSLÜMANLAR TARAFINDAN FETHİ VE ÜÇ HALİFE DEVRi639 –750

EMEVİLER 661-750

ABBASİLER 750-869

ŞEYHOĞULLARI 869-899

ABBASİLER 899-930

HAMDANİLARI 930-978

BÜVEYHOĞULLARI 978-984-

MERVANİLER 984-1085

BÜYÜK SELÇUKLULAR 1085-1093

SURİYE SELÇUKLULAR 1093-1097

İNALOĞULLARI 1097-1142

NİSANOĞULLARI 142-1183

HASNKEYF ARTUKOĞULLARI 1183-1232

EYYUBİLER 1232-1240

TÜRKİYE SELÇUKLULAR 1240-1302

MARDİN SELÇUKLULAR 1302-1394

TİMUR HAKİMİYETİ 1394-1401

AKKOYUNLULAR 1401-1507

ŞAH İSMAİL İDARESİ 1507-1515

OSMANLI DEVRİ 1515-1923

Bu uygarlıklar arasında Diyarbakır’da en fazla tarihi eser yapan ve iz bırakanlar Romalılar Abbasiler Mervaniler Selçuklular Artuklular Hıristiyan ve Osmanlılar olmuştur. Diyarbakır sadece Roma-Bizans değil aynı zamanda Müslüman Pers Arap ve Tür devletlerinin zengin tarihi ve kültürel değerlerini taşıyan ortak bir kültür mirası olarak günümüze kadar gelmiştir. Özellikler surlarda birçok medeniyetlerin izlerini kitabe süsleme figür kapı veya görkemli burç şeklinde en canlı şekilde görebilmekteyiz.

Bu Konu İle İlgili Diğer İçerikler

468x60 REKLAM ALANI
Yorum Durumu: Yorum Yok
Sizinde bir katkınız olsun

Buraya Yorum Bırakabilirsiniz

XHTML: Kullanabileceğiniz Kod Etiketleri: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>